Vladislav Ardzınba (14 Mayıs 1945 – 4 Mart 2010), Abhazya Cumhuriyeti’nin kurucu devlet başkanı, önde gelen bir devlet adamı ve dünya çapında tanınan bir bilim insanıdır.
Sohum bölgesindeki Aşağı Eşera (Nijnyaya Eşera) köyünde doğan Ardzınba, lise eğitimini kendi köyünde tamamladıktan sonra 1962-1966 yılları arasında Sohum Devlet Pedagoji Enstitüsü’nün Tarih Fakültesi’nde öğrenim görmüştür. Akademik kariyerine SSCB Bilimler Akademisi Şarkiyat Enstitüsü’nde (Moskova) devam etmiş; Küçük Asya’nın antik halklarından olan Hatti ve Hititlerin tarihi, kültürü ve dini inançları üzerine uzmanlaşmıştır. 1971 yılında Ş. D. İnal-ipa ve V. V. İvanov gibi önemli bilim insanlarının danışmanlığında hazırladığı teziyle doktorasını vermiş, 1985 yılında ise bilim doktoru (büyük doktora) unvanını almıştır. Başarılı akademik çalışmaları sonucunda 1987 yılında SSCB Şarkiyat Enstitüsü’nde Antik Doğu’nun ideolojisi ve kültürü sektörünün başkanlığına getirilmiştir.
1988 yılında Abhaz siyasi hareketinin ve aydınlarının talebiyle memleketine dönerek D. Gulia Abhaz Dili, Edebiyatı ve Tarihi Araştırma Enstitüsü’nün müdürü seçilmiş ve aynı dönemde Abhazya ÖSSC Yüksek Sovyeti’ne (Parlamento) milletvekili olarak girmiştir. 1989 yılında SSCB Halk Milletvekili seçilmiş ve SSCB Yüksek Sovyeti Başkanlık Divanı üyesi olmuştur. Bu görevi sırasında otonom oluşumların devlet statüsüne ilişkin alt komisyona başkanlık etmiş ve özerk cumhuriyetlerin haklarının genişletilmesi için önemli yasal mücadeleler vererek eski Sovyet coğrafyasındaki küçük halkların gayriresmi lideri konumuna gelmiştir.
Aralık 1990’da Abhazya Yüksek Sovyeti Başkanlığına seçilen Ardzınba, Abhaz halkının kendi kaderini tayin hakkını gerçekleştirmeye ve bölgedeki siyasi statüyü korumaya yönelik politikaların baş mimarı olmuştur. Gürcistan birliklerinin 14 Ağustos 1992’de Abhazya’yı işgal etmesiyle başlayan 1992-1993 Abhazya Vatan Savaşı sırasında Devlet Savunma Komitesi Başkanlığı’nı ve Abhazya Silahlı Kuvvetleri Başkomutanlığı’nı üstlenmiştir. Ardzınba’nın kararlı, tavizsiz ve stratejik liderliği altında Abhaz halkı; Kuzey Kafkasyalı gönüllülerin ve diasporanın da desteğiyle eşitsiz koşullara rağmen direniş göstermiş, Gürcü ordusunu ülke topraklarından çıkararak 30 Eylül 1993’te tarihi bir bağımsızlık zaferi kazanmıştır.
Savaşın ardından yıkıma uğramış ülkenin devlet inşası sürecini yöneten Ardzınba, 26 Kasım 1994 tarihinde Abhazya Parlamentosu tarafından yeni anayasanın kabul edilmesiyle Abhazya Cumhuriyeti’nin ilk devlet başkanı seçilmiştir. 1994-1995 yıllarında Cenevre, New York ve Lahey’de BM himayesinde, Rusya’nın arabuluculuğunda ve AGİT’in katılımıyla yürütülen barış görüşmelerinde Abhazya delegasyonuna bizzat başkanlık etmiş, diplomatik alanda Abhazya’nın egemenlik haklarını tavizsiz bir şekilde savunmuştur. 3 Ekim 1999’da yapılan genel seçimler sonucunda halkın oylarıyla ikinci bir dönem için tekrar cumhurbaşkanı seçilmiş ve bu görevini Ocak 2005’e kadar sürdürmüştür.
Tarih bilimleri doktoru, profesör ve Abhazya Bilimler Akademisi ile Adige Uluslararası Bilimler Akademisi’nin asli üyesi olan Ardzınba; savaş sırasında gösterdiği üstün liderlik vasıfları nedeniyle “Abhazya Kahramanı” unvanına ve birinci derece “Ahdz-Apşa” (Onur ve Şan) nişanına layık görülmüştür. Vladislav Ardzınba, sadece başarılı bir bilim insanı ve politikacı olarak değil, halkını yok olmaktan kurtararak modern Abhazya devletinin mimarı olan, emsalsiz bir siyasi iradeye sahip bir ulusal önder olarak tarihe geçmiştir.
Vladislav Ardzınba, Abhaz halkı için sadece bir siyasetçi değil; onuru ve özgürlüğü temsil eden bir semboldür. Abhazya’da her yıl 30 Eylül “Zafer Günü”nde ve doğum gününde minnetle anılır.